8 Bin Yıllık Latmos’a RES Darbesi: Vedo’dan Doğa Nöbeti Çağrısı

Aydın ve Muğla sınırındaki 8 bin yıllık Latmos Dağları’nda, Falp RES projesi için başlatılan acele kamulaştırma kararı binlerce ağacın kesilmesi riskini doğurdu. Vedo, bu duruma isyan ediyor ve çözüm çağrısı yapıyor.

Ah, dostlar! Bu Vedo’nun gönül coğrafyasında nice dağlar, nice ovalar, nice denizler iz bıraktı. Himalayalar’ın o kadim sessizliğini, Goa’nın özgür ruhunu, Katmandu’nun mistik havasını soludum gençliğimde. Oralarda öğrendim ki, toprak sadece üzerinde yürüdüğümüz bir zemin değil, nefes alıp verdiğimiz, ruhumuzun kök saldığı bir candır. Ama gelin görün ki, bu Akbük’ün yanı başındaki Latmos’ta, o 8 bin yıllık ruhu taşıyan dağlarda, sanki birileri bu canı can evinden vurmaya niyetlenmiş…

Hani derler ya, “Dostlar alışverişte görsün,” bizimkisi de “ÇED iptal, ama proje devam” tadında bir garabet. Falp RES projesi için daha önce mahkeme “dur!” demiş, “bu iş böyle yürümez” diye ferman buyurmuştu. Ama ne gezer! Şimdi bakıyoruz, o kadim Latmos Dağları’nın eteklerinde, 8 bin yıllık kaya resimlerinin, bin bir çeşit canlının yuvası olan bu muazzam ekosistemin tam kalbine, enerji iletim hattı bahanesiyle balta indirilmeye hazırlanılıyor. Cumhurbaşkanlığı kararıyla acele kamulaştırma kararları alınmış, hem de yüzlerce parsel için. Aydın’ın Karpuzlu’sundan Muğla’nın Milas’ına dek, tarlalar, meralar, ormanlar… Ve en acısı, tam 7 bin 827 ağacın kesilmesi öngörülüyor! Bu bir enerji projesi mi, yoksa doğa katliamı mı, insan sormadan edemiyor.

Sorun Tespiti: Latmos’un Kadim Nefesi Kesilmek Üzere

Latmos, sadece Aydın ve Muğla sınırları içinde bir dağ silsilesi değil, aynı zamanda tarih öncesi çağlardan günümüze uzanan bir açık hava müzesi. 8 bin yıllık kaya resimleriyle insanlığın hafızasını taşıyan, zengin ekosistemiyle binlerce canlıya ev sahipliği yapan bu “önemli doğa alanı”, “orman alanı”, “tarım arazisi”, “çayır-mera” ve “sulama alanı” gibi farklı statülere sahip. Şimdi ise Falp RES’in elektriğini Çine Trafo Merkezi’ne taşıyacak 154 kV’lik enerji iletim hattı için tam 105 elektrik direği dikilmesi planlanıyor. Bu direkler ve hat için Karpuzlu’nun Yağışlar, Şenköy, Cumalar, Akçaabat, Gölcük, Aleyhan, Ektirli, Abak, Saraçlar ve Gökyaka mahalleleri ile Milas’ın Çukur Mahallesi’nde yüzlerce taşınmaz acele kamulaştırılıyor. Göz göre göre bir ekolojik ve kültürel miras yok olma riskiyle karşı karşıya. Bu, sadece Latmos’un değil, tüm bölgenin, hatta insanlığın kaybı demektir.

Yerel Yönetim Ne Yapmalı?

Akbük’te sivil toplumun içinde yoğrulmuş, bu toprağın her zerresine sevdalı bir Vedo olarak diyorum ki, yerel yönetimler bu meselede sadece bir seyirci olamaz, olmamalıdır! Öncelikle bu acele kamulaştırma kararına karşı tüm yasal yolları sonuna kadar zorlamalılar. Hukukun üstünlüğü, doğanın üstünlüğüdür unutmasınlar. İkincisi, enerji ihtiyacımız var evet, ama bu, kadim bir ekosistemi feda ederek mi olmalı? Alternatif güzergahlar, daha az yıkıcı teknolojiler veya enerjiyi daha verimli kullanma stratejileri üzerine kafa yormalılar. Belediyeler, sadece asfalt döken, çöp toplayan kurumlar değil, aynı zamanda toprağın, suyun, havanın, yani geleceğimizin de bekçileridir. Latmos’un sesine kulak vermeli, onu Ankara koridorlarında değil, kendi meclislerinde dillendirmeliler. Muhtarlar, belediye başkanları, meclis üyeleri… Bu karara karşı tek ses olmalı, doğanın sesi olmalı.

Halk Olarak Ne Yapabiliriz?

Ey Akbük’ün, Didim’in, Latmos’un güzel insanları! Bu dünya bize babamızdan miras değil, çocuklarımızdan emanettir. Ben gençliğimde Nepal’in o yemyeşil vadilerinde, Hindistan’ın kutsal nehirlerinde, doğanın gücünü ve kırılganlığını aynı anda hissettim. Şimdi sıra bizde! Öncelikle bilgi edinelim, bu projenin detaylarını öğrenelim. Sonra sesimizi yükseltelim; imza kampanyaları düzenleyelim, sosyal medyada farkındalık yaratalım. 

Sivil toplum örgütleriyle omuz omuza verelim, onların mücadelesine destek olalım. Seçtiğimiz yerel yöneticilere baskı yapalım, bu konuda net bir duruş sergilemelerini isteyelim. Unutmayalım ki, bir araya geldiğimizde, o en büyük dağları bile yerinden oynatabiliriz. Latmos’un kayaları bize 8 bin yıldır fısıldıyor: “Koruyun beni!” Bu fısıltıyı duymayanlara duyuralım, duyuralım ki, yarın çocuklarımız bize “neden sustunuz?” demesin.