Bafa’dan Sargasso’ya: Yılan Balıklarının Asırlık Sırrı Çözülüyor mu?

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Teknokent’te, yılan balıklarının Bafa Gölü’nden Sargasso Denizi’ne uzanan 7 bin kilometrelik göç ve üreme sırrı bilimsel olarak inceleniyor.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Teknokent bünyesindeki Karya Farma HBX Ar-Ge Academy, Bafa Gölü’nden okyanuslara uzanan yılan balıklarının asırlardır çözülemeyen üreme ve 7 bin kilometrelik göç sırrını, hücresel dayanıklılık ve çevresel uyum mekanizmalarını araştırarak bilim dünyasına ışık tutmayı hedefliyor.

Asırlardır gizemini koruyan yılan balıklarının yaşam döngüsü, bilim insanlarının dikkatini çekmeye devam ediyor. Doğal ortamda çiftleşmesi ve yumurta bırakması henüz görüntülenemeyen bu tür, üremek için Bafa Gölü’nden başlayıp yaklaşık 7 bin kilometre ötedeki Sargasso Denizi’ne kadar inanılmaz bir göç yolculuğuna çıkıyor. Bu olağanüstü dayanıklılık ve adaptasyon yeteneği, Aydın’daki araştırmacıların yeni odak noktası haline geldi.

Yüzyıllardır Çözülemeyen Bir Bilmece

Yılan balıklarının üreme gizemi, Aristoteles’ten Sigmund Freud’a kadar pek çok önemli bilim insanını meşgul etmiş bir konu. Karya Farma HBX Academy Kurucusu Hakan Başlık’ın belirttiğine göre, Freud 1876’da yüzlerce yılan balığını incelemesine rağmen cinsiyetlerini dahi tespit edememişti. Danimarkalı bilim insanı Johannes Schmidt’in 18 yıl süren araştırmaları, en genç larvaların Sargasso Denizi’nde bulunduğunu ortaya koysa da, çiftleşmenin tam olarak nerede, hangi derinlikte ve nasıl gerçekleştiği hala bir sır perdesiyle örtülü. Bu durum, doğanın insan bilgisinin sınırlarını zorlayan en çarpıcı örneklerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

ADÜ Teknokent’ten Kapsamlı Bir Bilimsel Yaklaşım

ADÜ Teknokent çatısı altında çalışmalarını sürdüren Karya Farma HBX Ar-Ge Academy, yılan balıklarının bu uzun ve zorlu göç sürecindeki hücresel dayanıklılıklarını ve çevresel uyum mekanizmalarını bilimsel bir model olarak inceliyor. Daha önce yılan balıklarının biyolojik savunma sistemini kanserle mücadele alanında değerlendiren ekip, şimdi de bu canlıların sıcaklık, tuzluluk ve çevresel stres değişimlerine nasıl uyum sağladığını araştırıyor.

Hakan Başlık, yılan balıklarının dayanıklılık mekanizmalarını Ege’nin endemik bitkileri ve 18 spesifik stratejik patentten oluşan Ar-Ge portföyleri kapsamında değerlendirdiklerini ifade etti. Bu araştırmaların sadece yılan balıklarının sırlarını çözmekle kalmayıp, elde edilen bilimsel bilginin HBX Academy aracılığıyla genç araştırmacılara aktarılmasını da hedeflediklerini ekledi. Bu tür çalışmalar, hem yerel ekosistemimiz Bafa Gölü’nün önemini vurguluyor hem de küresel bilim dünyasına Aydın’dan değerli katkılar sunuyor.

Yazar: Sabiha