Akbük’e Yakın Latmos’ta Maden Faaliyeti: Çevre Davası Nereye Gidiyor?

Aydın Valiliği’nin Latmos (Beşparmak) Dağı’ndaki Bıçakçılar Madencilik projesi kararı yargıya taşındı. ÇED eksiklikleri ve çevreye etkileri nedeniyle iptal isteniyor. Akbük’ün de komşusu olan bölgenin doğal ve kültürel mirası tehlikede.

Aydın ve Muğla sınırları içerisinde yer alan, binlerce yıllık kaya resimleri ve eşsiz biyolojik çeşitliliğiyle öne çıkan Latmos (Beşparmak) Dağı’nı tehdit eden madencilik faaliyetlerine karşı yeni bir hukuki süreç başladı. Söke ilçesinde Bıçakçılar Madencilik Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından planlanan maden ocağı ve kırma-eleme tesisi projesi için Aydın Valiliği’nin verdiği çevresel kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle dava açıldı.

Latmos Platformu’nun öncülüğünde, Yeşilköy ve Karacahayıt mahallelerinden üç davacı adına hazırlanan dilekçeyle Aydın Nöbetçi İdare Mahkemesi’nde açılan dava, bölge halkı ve çevre aktivistleri arasında büyük yankı uyandırdı. Davacılar, 1551,52 hektarlık işletme ruhsatı sahasında planlanan “Maden Ocağı, Kırma-Eleme Tesisi, Revize Nakliye Yolu Değişikliği ve Patlatma Patern Değişikliği Projesi”ne verilen kararın hukuka aykırı olduğunu savunuyor.

ÇED Sürecindeki İddia Edilen Eksiklikler ve Hukuka Aykırılıklar

Dava dilekçesinde, projenin patlatma yönteminin değiştirilmesi ve çıkarılacak malzeme miktarının artırılması gibi önemli değişiklikler içermesine rağmen, bu durumun sadece Proje Tanıtım Dosyası (PTD) üzerinden değerlendirilmesinin yetersiz olduğu belirtildi. Davacılar, projenin ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 listesi kapsamında tam kapsamlı Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecine tabi tutulması ve “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” kararı verilmesi gerektiğini vurguladı.

Ayrıca, Proje Tanıtım Dosyası’nda önemli eksiklikler olduğu iddia edildi. Proje alanının bir bölümünün Serçin ve Köprüalan mahalleleri sınırlarında yer almasına rağmen, bu yerleşimlerin çevresel değerlendirmeye dahil edilmemesi, etki analizinin eksik bırakıldığına işaret ediyor. Maden sahasının Yeşilköy Mahallesi’ne 750 metre, Karacahayıt Mahallesi’ne ise 350 metre kadar yakın olması, yerleşim yerleri üzerindeki potansiyel etkileri açısından ciddi endişeler yaratıyor.

Doğal ve Kültürel Miras Üzerindeki Tehdit

Proje alanının Bafa Gölü’ne 1,65 kilometre, Azap Gölü’ne ise yaklaşık 1,8 kilometre uzaklıkta olması, bölgenin eşsiz doğal güzellikleri ve ekosistemi için büyük bir tehdit oluşturuyor. Dava dosyasında, proje sahasının Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda “orman alanı” ve “tarım arazisi” olarak tanımlanan bölgeler üzerinde yer aldığı bilgisi de dikkat çekiyor. Bu durum, madencilik faaliyetlerinin tarım ve orman alanlarına verebileceği zararları gündeme getiriyor.

Latmos Dağı, sadece biyolojik çeşitliliğiyle değil, aynı zamanda Neolitik Dönem’e uzanan binlerce yıllık kaya resimleri, “Fırtına Tanrısının evi” olarak bilinen Tekerlek Dağ ve Hristiyanlık dönemine ait manastırlarıyla da büyük bir kültürel miras taşıyor. 1994’te Anneliese Peschlow-Bindokat tarafından keşfedilen 170’ten fazla kaya resmi, bölgenin tarih öncesi dönemler için Anadolu’daki en önemli keşiflerinden biri olduğunu kanıtlıyor. Yıllardır milli park ve jeopark ilan edilmesi için mücadele verilen bu eşsiz bölgenin madencilik tehdidi altında olması, telafisi güç veya imkânsız zararların önlenmesi adına yargı sürecinin önemini artırıyor.

Akbük İçin Ne Anlama Geliyor?

Akbük’e coğrafi yakınlığıyla da dikkat çeken Latmos’taki bu madencilik projesi, sadece doğrudan etkilenen köyleri değil, tüm bölgenin ekolojik dengesini, su kaynaklarını ve turizm potansiyelini de olumsuz etkileyebilir. Temiz hava, temiz su ve doğal güzelliklerle iç içe bir yaşam arayan Akbük sakinleri için Latmos’un korunması büyük önem taşıyor. Latmos Platformu, yargı sürecini yakından takip edeceğini açıklarken, gözler Aydın Nöbetçi İdare Mahkemesi’nin vereceği karara çevrilmiş durumda.

Yazar: Sabiha